Instellingen vaste activa

Dit artikel is voor key users die de module Vaste activa inrichten. Met de juiste afschrijvingstypes, regels en grootboekschema's hoeft de boekhouding bij een nieuw actief alleen nog een schema te kiezen.

Voor wieKey users
WaarDetail bedrijf, stamgegevens vaste activa, Control Center
ResultaatActiva die vanzelf juist afschrijven

Hoe alles samenhangt

  1. GrootboekInvesteringsgrootboek met Aanmaken vaste activa op Ja en een grootboekschema.
  2. GrootboekschemaEén of meer combinaties van afschrijvingstype, afschrijvingsregel en periodeschema.
  3. AfschrijvingstypeDagboek en boekingsmethode, plus de grootboeken per rekeningtype.
  4. ActiefKrijgt het schema en dus de afschrijvingstabel.Afschrijfbaar

Elk actief moet een grootboekschema hebben. Pas dan zijn er afschrijvingstypes en wordt er afgeschreven. Zie Vaste activa aanmaken en beheren.

Bedrijfsparameters

Op Detail bedrijf, in de region Vaste activa, doe je de basisinrichting. Die geldt voor de hele module in dat bedrijf.

ParameterBetekenis
Kalenderjaar aanvang vaste activa boekingenVanaf welk kalenderjaar je vaste activa in Qobee boekt. Afschrijvingsperiodes van vóór dit jaar worden meteen als geboekt aangemaakt.
Boekjaar aanvang vaste activa boekingenHet boekjaar dat overeenkomt met dat kalenderjaar. Meestal hetzelfde, tenzij je boekjaar niet gelijk loopt met het kalenderjaar.
Aantal perioden per jaarAantal periodes per afschrijfjaar.
Bepaling begin afschrijvingVanaf begindatum: vanaf de dag van aankoop. Halve maand: vanaf de 1e van de maand als de aankoop in de eerste helft valt, anders vanaf de 15e. Volledige maand: vanaf de 1e van de maand van aankoop.
Boekingen in jaar van verkoop toegestaanNee: er mogen geen afschrijvingen zijn in het jaar van verkoop. Zijn die er toch, dan kan het verkoopvenster ze automatisch tegenboeken. Zie Vaste activa verkopen.
Tegenboeken in originele periodes?Standaardwaarde (standaard Nee) bij het tegenboeken van afschrijvingen en bij het tegenboeken tijdens een verkoop of buitengebruikstelling. Nee: één boeking op een inboekingsdatum naar keuze. Zie Afschrijvingen tegenboeken.
Afschrijvingen voor begindatum afschrijven in eerste periode?Standaardwaarde (standaard Nee) voor het gelijknamige veld op een nieuw actief. Zie Later beginnen met afschrijven.
Drie velden horen samen

Om vaste activa te activeren vul je Kalenderjaar aanvang, Boekjaar aanvang en Aantal periodes per boekjaar in. Vul je er één in, dan moeten de andere twee ook ingevuld zijn, anders krijg je een foutmelding.

Voorbeeld

Kalenderjaar en boekjaar aanvang zijn 2020. Je maakt een actief aan met aanschafdatum 01/06/2018, af te schrijven over 5 jaar. De afschrijvingen van 06/2018 tot 12/2019 krijgen meteen boekingsperiode 2019/12. Vanaf 2020 boek je ze via Boeken en tegenboeken, en krijgen ze hun boekingsperiode naarmate je boekt.

Boekjaren en verloopstaat

Bij de opstart kan je bestaande activa uit het verleden aanmaken of importeren. Een actief verschijnt alleen in de verloopstaat als het boekjaar van aanschaffing in Qobee bestaat. Heb je voor het verleden geen verloopstaat nodig, dan hoeven die boekjaren niet te bestaan.

Voorbeeld

Je importeert activa die sinds 2005 aangeschaft zijn, maar wil alleen een verloopstaat vanaf 2020. Dan volstaat het dat de boekjaren vanaf 2020 bestaan.

Grootboeken

Op Detail grootboek koppel je een Grootboekschema vaste activa aan elk grootboek voor investeringen. Zet Aanmaken vaste activa op Ja: dan verschijnt bij een boeking op dat grootboek de knop om een vast actief aan te maken, en komt het grootboek in Creatie o.b.v. investeringsregels.

Afschrijvingstypes

Je kan activa afschrijven via verschillende dagboeken en boekingsmethodes. Die combinatie leg je vast in een afschrijvingstype, met een code en omschrijving.

VeldBetekenis
DagboekHet dagboek voor de afschrijvingen, herwaarderingen en verkopen van activa met dit type.
BoekingsmethodeStandaard, Subsidie of Niet.
Ook een dagboek bij Niet afschrijven

Afschrijvingen van 0 worden niet geboekt. Koppel dus gerust een dagboek aan een type voor activa die je niet afschrijft: zo kunnen ze later wel verkocht of buiten gebruik gesteld worden.

Afschrijvingsregels

Een afschrijvingsregel legt vast hoe en in welk ritme je afschrijft.

MethodeWerking
LineairOver een aantal jaren of volgens een percentage.
DegressiefVolgens het degressieve percentage, en zodra nodig lineair volgens het lineaire percentage.
Niet afschrijvenEr worden geen afschrijvingen berekend.
HandmatigNiets automatisch: de gebruiker geeft de afschrijvingen zelf in.

Restsaldo lineair in eerste jaar

Alleen voor lineair afschrijven met een percentage. Bij 25 % kom je op precies 4 jaar. Bij 15 % kom je op 100 / 15 = 6,66 jaar: 6 volle jaren aan 15 %, en een restsaldo.

  • Ja: het restsaldo wordt in het eerste jaar afgeschreven, verdeeld over de periodes tussen de begindatum en het einde van dat jaar. Daarna gelijkmatig, en het laatste jaar zoveel periodes als nodig om op nul te komen.
  • Nee: de afschrijvingen lopen gelijkmatig vanaf de begindatum tot de boekwaarde nul is, net als bij een percentage dat wel netjes uitkomt.

Afschrijven op basis van boekwaarde

Nee: Qobee rekent op de af te schrijven waarde, meestal de aanschafwaarde. Ja: vanaf een bepaalde periode rekent Qobee op de resterende boekwaarde.

Voorbeeld

Een aankoop van 12.000 €, lineair over 5 jaar (20 %), geeft 60 maanden van 200 €. Wil je vanaf de 40e maand 10 % lineair afschrijven op de resterende boekwaarde, gebruik dan vanaf die periode een regel met Afschrijven op basis van boekwaarde op Ja.

Extra afschrijving of waardevermindering/-vermeerdering

Op Ja kan de regel gebruikt worden bij een extra afschrijving of een waardevermindering of -vermeerdering. Op Nee niet.

Boekperiodeschema's

Een boekperiodeschema legt vast in hoeveel delen je de afschrijvingen van een jaar boekt, en in welke boekperiodes. Zonder percentage verdeelt Qobee pro rata over de periodes. Met percentages moet de som 100 % zijn.

CodeOmschrijvingAantal delenBoekperiodes
MAANDMaandelijks, pro rata 1/121201, 02, 03 … 12, zonder percentage
KWARPer kwartaal, geboekt in de laatste maand403, 06, 09, 12, zonder percentage

Rekeningtypes

Rekeningtypes worden standaard aangeleverd: één per boekingsmogelijkheid in de module. In een grootboekschema koppel je er grootboeken en dimensies aan. Je kan er alleen rekeningtypes aan toevoegen waarvoor Tonen in grootboekschema op Ja staat.

BoekingDebetCredit
Gewone en extra afschrijvingKosten van afschrijvingen (KST)Afschrijvingen (AFS)
InhaalafschrijvingKosten inhaalafschrijvingen (UKS)Inhaalafschrijvingen (UAF)
RenteRente debet (REC)Rente credit (RED)
WaardeverminderingWaardevermindering (WMI)Tegenboeken waardevermindering (TMI)
WaardevermeerderingWaardevermeerdering (WME)Tegenboeken waardevermeerdering (TME)
Tegenboeken afschrijvingenTegenboekingen vaste activa (TBA)Tegenboekingen kosten afschrijvingen (TBK)
HerwaarderingAankoop vaste activa (VAC)Herwaarderingen (HWD)

Bij tegenboeken worden debet en credit omgewisseld, tenzij er aparte rekeningtypes voor tegenboekingen bestaan: TBA, TBK, TUA, TUK, TWE en TWI.

Grootboekschema's

Een grootboekschema bundelt de standaardwaarden voor een soort actief. Elk actief moet er één hebben. Deze instellingen gebruiken de how-to's Vaste activa aanmaken en Afschrijvingen boeken.

  1. Maak het schemaGeef een code en omschrijving.
  2. Voeg afschrijvingstypes toeMinstens één combinatie van afschrijvingstype, afschrijvingsregel en boekperiodeschema. Meerdere afschrijvingstypes per schema kan.
  3. Koppel per type de rekeningtypesPer rekeningtype het grootboek (verplicht) en eventueel extra dimensies.

Dimensies vaste activa leidend

Dit veld bestaat op drie niveaus: de hoofding van het schema, elk afschrijvingstype en elke regel in de region Rekeningtypes.

  • Ja: bij afschrijven, verkopen en buiten gebruik stellen gebruikt Qobee de dimensies van het actief.
  • Nee: Qobee gebruikt de dimensies van het schema of het rekeningtype.
Verplichte dimensies

Heeft een grootboek in de region Rekeningtypes verplichte dimensies, dan wordt die verplichting niet meer afgedwongen zodra Dimensies vaste activa leidend minstens op één niveau aangevinkt is. Alleen als het nergens aangevinkt is, blijft de verplichting.

Voorbeeld

Je maakt een schema LAPTOP met afschrijvingstype Boekhoudkundig, regel lineair over 3 jaar en periodeschema MAAND. Kosten van afschrijvingen gaat naar je kostengrootboek voor afschrijvingen, Afschrijvingen naar het grootboek voor geboekte afschrijvingen. Met Dimensies vaste activa leidend op Ja komen de kosten op de afdeling die op het actief staat.

Rollen

Toegang tot de pagina's van vaste activa regel je met rollen in het Control Center. Je kan ook eigen rollen maken.

RolOmschrijvingRechten
FIXED_ASSETS_READONLYVaste activa raadplegenAlle pagina's alleen lezen. De pagina's voor bewerkingen (Investeringsregels, Boeken en tegenboeken van afschrijvingen, Verkoop of buitengebruikstelling, Herwaarderen) zitten er niet in.
FIXED_ASSETS_MANAGEMENTVaste activa beheerAlle pagina's met alle rechten, ook Opsplitsen van vaste activa.
Knop Aanmaken vaste activa ontbreekt?

Een gebruiker ziet de knop op de inkoopfactuur alleen met volledige rechten op de pagina Detail vaste activa.

Wat is er nieuw

25.3Alle diverse dagboeken kiezen op een afschrijvingstype
25.3Verplichte dimensies en Dimensies vaste activa leidend

Is leidend ergens aangevinkt, dan wordt de verplichting niet meer afgedwongen.

25.3Alle actieve grootboeken in een grootboekschema

Alle release notes

Laatst nagekeken: 3 november 2026